ขตบางพลัด เป็น 1 ใน 50 เขตการปกครองของกรุงเทพมหานคร อยู่ในกลุ่มเขตกรุงธนเหนือ เดิมถือเป็นพื้นที่รอบนอก แต่ปัจจุบันมีความเจริญเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว สภาพทั่วไปเป็นแหล่งการค้าและแหล่งที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก แต่ก็มีแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมตั้งอยู่ด้วยเช่นกัน
ที่ตั้งและอาณาเขต
ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา (ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของฝั่งธนบุรี) มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางกรวย (จังหวัดนนทบุรี) มีทางรถไฟสายใต้เป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตบางซื่อ เขตดุสิต และเขตพระนคร มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตบางกอกน้อย มีถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้าเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตบางกอกน้อยและเขตตลิ่งชัน มีถนนบรมราชชนนีและคลองบางกอกน้อยเป็นเส้นแบ่งเขต
ประวัติศาสตร์
เดิมเขตบางพลัดมีฐานะเป็นอำเภอชั้นในอำเภอหนึ่งของพระนคร มีชื่อว่า อำเภอบางพลัด ต่อมาถูกลดฐานะเป็น ตำบลบางพลัด ขึ้นอยู่กับอำเภอบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีกับจังหวัดพระนครเข้าด้วยกันเป็นจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2515 ตำบลบางพลัดจึงเปลี่ยนฐานะเป็น แขวงบางพลัด เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
ต่อมาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2532 กรุงเทพมหานครได้จัดตั้งสำนักงานเขตบางกอกน้อย สาขาบางพลัด ขึ้นดูแลพื้นที่แขวงบางพลัด บางอ้อ บางบำหรุ และบางยี่ขัน ซึ่งต่อมาท้องที่ทั้ง 4 แขวงนี้ได้ยกฐานะขึ้นเป็น เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เปลี่ยนแปลงพื้นที่เขตบางกอกน้อยและจัดตั้งเขตบางพลัด
และเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2534 ได้มีประกาศของกระทรวงมหาดไทย เปลี่ยนแปลงพื้นที่เขตบางพลัด โดยตัดพื้นที่แขวงบางบำหรุและบางยี่ขัน เฉพาะส่วนที่อยู่ทางทิศใต้ของถนนบรมราชชนนีและถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า กลับไปเป็นพื้นที่ในการปกครองของเขตบางกอกน้อยอีกครั้ง
การแบ่งเขตการปกครอง
เขตบางพลัดแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 แขวง (khwaeng) ได้แก่
1. บางพลัด (Bang Phlat)
2. บางอ้อ (Bang O)
3. บางบำหรุ (Bang Bamru)
4. บางยี่ขัน (Bang Yi Khan)
การคมนาคม
ในเขตบางพลัดมีทางสายหลัก ได้แก่
ถนนจรัญสนิทวงศ์ เชื่อมระหว่างสี่แยกบรมราชชนนีกับสะพานพระราม 7
ถนนสิรินธร เชื่อมระหว่างทางแยกต่างระดับสิรินธรกับสี่แยกบางพลัด
ถนนราชวิถี เชื่อมระหว่างสี่แยกบางพลัดกับสะพานกรุงธน
ถนนสมเด็จพระปิ่นเกล้า (ทางขนานขาเข้า)
ถนนอรุณอมรินทร์ เชื่อมระหว่างสี่แยกอรุณอมรินทร์กับสะพานพระราม 8
ส่วนทางสายรองและทางลัด ได้แก่
ถนนรุ่งประชา
ถนนเจ้าพระยาสยาม (จรัญสนิทวงศ์ 66/1)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 40 (อัศวมิตร) และซอยอรุณอมรินทร์ 49 (วัดน้อยนางหงษ์)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 44 (วิมลสรกิจ)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 46 (พระยาวรพงษ์)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 65 / ซอยสิรินธร 7 (ร่วมพัฒนา)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 67 (เลิศสุข)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 69 (เสริมสุข)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 71 (เลิศบุญ)
ซอยจรัญสนิทวงศ์ 75 (ภาณุรังษี)
ซอยสิรินธร 2 (สมชายพัฒนา)
ซอยสมเด็จพระปิ่นเกล้า 4 (สุวิชานดำริ)
ซอยอรุณอมรินทร์ 30 (วัดบางยี่ขัน) และซอยอรุณอมรินทร์ 34
และยังมีสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา 4 แห่ง ได้แก่
สะพานพระราม 7 เชื่อมเขตบางพลัดและอำเภอบางกรวยเข้ากับเขตบางซื่อ
สะพานพระราม 6 เป็นสะพานรถไฟเชื่อมระหว่างเขตบางพลัดกับเขตบางซื่อ
สะพานกรุงธน เชื่อมระหว่างเขตบางพลัดกับเขตดุสิต
สะพานพระราม 8 เชื่อมระหว่างเขตบางพลัดกับเขตพระนคร
ระบบขนส่งมวลชน ได้แก่
โครงการส่วนต่อขยายรถไฟฟ้ามหานคร(สายสีน้ำเงิน)ช่วงท่าพระ-บางซื่อ ซึ่งเขตบางพลัดมีสถานีรถไฟฟ้าผ่านตามแนวถนนจรัญสนิทวงศ์ 4 สถานี ได้แก่
บางยี่ขัน (Bang Yi Khan)
สิรินธร (Sirindhorn)
บางพลัด (Bang Phlat)
บางอ้อ (Bang Or)
ซึ่งจะแล้วเสร็จและจะเปิดให้บริการในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558
สถานที่สำคัญ
สะพานพระราม 8
สะพานกรุงธน
บ้านบางยี่ขัน
สำนักงานบำรุงทางธนบุรี
หมวดการทางตลิ่งชัน
ศาสนสถาน
วัด
เขตบางพลัดมีพุทธศาสนิกชนจำนวนมาก จึงมีการสร้างวัดเป็นจำนวนไม่น้อย แบ่งเป็นวัด 23 วัด
วัดวิมุตยาราม
วัดใหม่เทพนิมิตร
วัดจตุรมิตรประดิษฐาราม
วัดเปาโรหิตย์
วัดน้อยนางหงษ์
วัดบางพลัด (วัดบางพลัดใน)
วัดอมรคีรี
วัดสิงห์
วัดพระยาศิริไอยสวรรค์
วัดรวกบางบำหรุ
วัดภาณุรังษี
วัดคฤหบดี
วัดเทพนารี
วัดทอง
วัดฉัตรแก้วจงกลณี
วัดดาวดึงษาราม
วัดเทพากร
วัดบางยี่ขัน
วัดเพลง
วัดภคินีนาถ
วัดบวรมงคล (วัดลิงขบ)
วัดอาวุธวิกสิตาราม (วัดบางพลัดนอกหรือวัดปากคลองบางพลัด)
วัดสามัคคีสุทธาวาส
มัสยิด
มี 2 แห่ง คือ มัสยิดบางอ้อและมัสยิดดารุลอิหซาน
ศาลเจ้า
มี 2 แห่ง คือ ศาลเจ้าปุงเท่ากงและศาลเจ้าพ่อเสือ
ห้างสรรพสินค้า
ตั้งฮั่วเส็ง ธนบุรี
Major Cineplex สาขา ปิ่นเกล้า
พาต้า สาขา ปิ่นเกล้า
เทสโก้ โลตัส สาขา จรัญสนิทวงศ์
เซ้นทรัล สาขา ปิ่นเกล้า
เทสโก้ โลตัส สาขา ปิ่นเกล้า